rfi

در حال پخش
  • آخرین خبر ها
  • RFI فرانسه
دنیای اقتصاد، اقتصاد دنیا
rss itunes

حضورنظامی و نفوذ رژیم اسلامی در سوریه، عراق و لبنان هر ساله برای ملت ایران چقدر هزینه دارد؟

بقلم شاهرخ بهزادی

رویکرد هژمونیک نظام اسلامی در منطقه، خصوصاً تدوام نفوذ و حضور نظامی مستقیم و غیر مستقیم ایران در سوریه، عراق و لبنان هر ساله میلیاردها دلار برای ایران هزینه دارد. پرداخت این هزینه‌ها برای سوداگری‌های نظامی و سیاسی جمهوری اسلامی در شرایطی است که اقتصاد ایران تحت تداوم یک رکود ساختاری به زانو افتاده است. معیشت دهها میلیون ایرانی با مشکل روبرو شده است. در حدود ۴۰ درصد جمعیت فعال کشور، که اکثریت آنان را جوانان تشکیل می دهند، بیکار هستند و یا بعضاً به کارهایی اشتغال دارند که نمی توان به معنی واقعی کلمه آنرا اشتغال نامید. افزون بر حضور نیروهای نظامی سپاه برای مشاوره نظامی و فرماندهی عملیات میدانی در سوریه و عراق، جمهوری اسلامی اقدام به تشکیل یگان های رزمی، از شیعیان افغانی، پاکستانی، فلسطینی، داوطلبان بسیج ایرانی و غیره اقدام کرده است که تحت نام لشگرهای فاطمیون، زینبیون، حیدریون شناخته می شوند. ارتباطات نزدیک جمهوری اسلامی با حزب الله لبنان و یگان های عمده حشد الشعبی در عراق که بیش از ١۰۰ هزار شبه نظامی را در اختیار دارند، حکایت از گستره نیروهای نظامی و شبه نظامی وفادار و وابسته به جمهوری اسلامی در این کشورها دارد. کمک های مالی جمهوری اسلامی برای اداره این نیروها و کمک های نظامی و اقتصادی به رژیم سوریه بخش عظیمی از منابع مالی ایران را می بلعد.

نظام اسلامی برای تداوم نفوذ و حضور خود در سوریه، عراق و لبنان هر ساله چه مبلغی را هزینه می کند؟ بازگشت منافع مالی حضور نظامی ایران در این کشورها، برای اشخاصی که بر ادامه این سیاست اصرار می ورزند، چقدر است؟

این مجله اقتصادی به موضوع هزینه هایی که سوداگری نظام اسلامی در عراق، سوریه و لبنان به ایران تحمیل می کند، اختصاص دارد. مهرداد عمادی اقتصاد دادن و مشاور عالی بین المللی در امور مالی میهمان این مجله اقتصادی است.

تسلط نهادها و شرکت های تحت تسلط رهبری و سپاه بر اقتصاد ایران

محمد امین، پژوهشگر بنیاد فرانسوی مطالعات برای خاورمیانه و یکی از نویسندگان کتاب " ایران به کجا میرود" در یک مصاحبه اختصاصی با روزنامه فرانسوی لاکروا در ۵ مه ۲۰١۷، یعنی خیلی پیش از اعتراضات اخیر ضد حکومتی مردم ایران در بیش از ۸۰ شهر، اعلام می کند: برای آنکه یک پژوهشگر غربی آنچه در ایران می گذرد، بفهمد، باید عینک خود را عوض کند.

محمد امین می گوید تحقیقاتی که وی در یک گروه تحقیقاتی در باره اقتصاد ایران در بازه زمانی ۲۰۰۵ -۲۰١۵ انجام داده است، این واقعیت را نشان می دهد که در حدود ۶۰ درصد کل اقتصاد ایران در کنترل مستقیم و غیر مستقیم رهبر جمهوری اسلامی است. او می گوید این کنترل، بخش های کلیدی اقتصاد ایران از جمله نفت و انرژی، بانک، صنایع خودر و دارویی گرفته تا بخش مسکن و مستغلات و توزیع را شامل می شود. این کنترل توسط ١۵ نهاد و مؤسسه زیر نظر دفتر رهبری و نهادها و شرکت های دیگر وابسته به سپاه پاسداران و بسیج اعمال می شود.

این پژوهشگر بنیاد فرانسوی می گوید در سال ۲۰١۷ میلادی ۷۰ درصد از درآمد ۳۷ میلیارد دلاری نفتی ایران برای مخارج نظامی، خصوصاً در سوریه، عراق و یمن هزینه شده است.

محمد امین، پژوهشگر بنیاد فرانسوی مطالعات برای خاورمیانه می گوید: ادامه حیات رژیم کنونی در ایران به کنترل تقریباً کاملی بستگی دارد که رژیم بر اقتصاد کشور اعمال می کند. او می گوید: در نتیجه این کنترل گسترده، وضعیت اقتصادی ایران بسیار بد و ناگوار است. رکود بسیار شدیدی بر اقتصاد ملی سایه افکنده است. نرخ واقعی بیکاران از مرز ۴۰ درصد جمعیت فعال گذشته و نارضایتی های عمومی و معیشتی جنبه خطرناکی به خود گرفته است. این وضعیت بد اقتصادی می تواند منجر به یک انفجار اجتماعی و یک شورش فراگیر در ایران شود و پایه های رژیم حاکم بر ایران را فرو بریزد.

سیاست صدور انقلاب و ادامه نفوذ در منطقه به منزله ابزاری برای تداوم و حفظ بقای نظام اسلامی در ایران

از فردای استقرار نظام اسلامی در ایران، رژیم حاکم برای حفظ بقای خود، صدور انقلاب در خاورمیانه را در مرکز رویکرد استراتژیک خود قرار داده است. گام های اولیه نظامی اسلامی در لبنان با شکل گیری و قدرت گرفتن حزب الله لبنان و پیوستن این جنبش به نظام اسلامی نتیجه مثبت برای رژیم اسلامی داشت، اما حمله صدام حسین به ایران و جنگ ۸ ساله ایران و عراق یکی از بازتاب های خشن اولیه سیاست صدور انقلاب بوده است. پس از یک دوره فترت چند ساله، با حمله آمریکا به عراق و سپس جنگ داخلی سوریه زمینه های حضور جمهوری اسلامی ایران در عراق و سوریه فراهم شد. رژیم اسلامی با پول و خون در صدد توسعه نفوذ سیاسی در عراق، سوریه و لبنان بوده است. این رویکرد رژیم اسلامی با اعزام گروهای نظامی و گروهای داوطلب شیعه افغانی و پاکستانی و شکل دادن و تقویت نیروهای شبه نظامی در این کشور ها مانند حشدالشعبی در عراق و حزب الله در لبنان میسر گردیده است.

لشکر فاطمیون

هفته نامه معروف فرانسوی "اکسپرس" در ۶ ژانویه ۲۰١۸ گزارش بسیار جالبی در باره لشکر فاطمیون ایران در سوریه دارد. لشکر فاطمیون از شیعه های افغانی تشکیل می شود که عمدتاً در ایران اقامت دارند. حجت الاسلام «سید زهیر مجاهد»، معاون فرهنگی لشکر فاطمیون در گفتگو با روزنامه شرق اعلام کرده است که از زمان اعزام این نیروها به سوریه (۵ سال پیش) تا کنون این لشگر بیش از ۲ هزار کشته و ۸ هزار زخمی داشته است. "اکسپرس" می نویسد که جمهوری اسلامی به خانواده کشته شدگان افغانی این لشگر ملیت ایرانی اعطا می کند.

"سید زهیر مجاهد"، در ۲۴ آبان ١۳۹۶ خورشیدی در گفتگو با سایت خبری "حَریم حَرم" ضمن اشاره به کشته شدگان لشکر فاطمیون از اینکه بسیاری از واقعیت های جبهه سوریه سانسور می شود، گلایه کرده است. او گفته: "در حوزه جنگ سخت با کمک امثال حاج‌قاسم سلیمانی(سردار سلبمانی) و رشادت گروه‌های مختلف حاضر همچون فاطمیون بسیار خوب عمل کردیم اما در جنگ نرم شکست خورده ایم...جنگ سخت با اتحاد گروه‌های مختلف مقاومت به پیروزی رسید. هم‌بستگی این گروه‌ها بود که نتیجه‌بخش بود. حال آیا رزمندگان ما در عرصه‌ فضای مجازی توانستند این رشادت‌ها را به خوبی بیان کنند؟ متاسفانه بسیاری از واقعیت‌ها به دست خود ما سانسور شد و تاجایی حقایق را به مردم نگفتیم که امروز شاهد مصادره‌ی هنرنمایی و رشادت رزمندگان هستیم... امروز وقتی در جامعه می‌گوییم بچه‌های فاطمیون با ۲ هزار شهید در سوریه شاهکار ساختند، مردم با تعجب به ما نگاه می‌کنند و اصلا نمی‌دانند فاطمیون چه کسانی هستند! حتی مردم شهری همچون مشهد که نقطه آغاز فاطمیون است از این گروه اطلاعات کافی ندارند.»

این مسئول ارشد فرهنگی لشکر فاطمیون گفته است: «چه کسی شرق سوریه را پاکسازی کرد؟ اکثر شهدای جدید فاطمیون بر اثر انفجار مین به شهادت رسیده‌اند.»

در اکتبر سال ۲۰١۷ میلادی علی اکبر ولایتی، مشاور آیت الله خامنه ای در امور بین الملل در دیدار خود با حسین دیاب استاندار حلب در سوریه آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای بازسازی سوریه را اعلام کرد. او گفت: ایران چه در زمان جنگ وچه در دوران بازسازی در کنار ملت و دولت سوریه است.

خط اعتباری نامحدود جمهوری اسلامی برای سوریه

در ماه مارس سال ۲۰١۲ اقتصاد و تجارت آزاد میان سوریه و ایران با صدور بخشنامه اجرایی وزارات اقتصاد دو کشور آغاز شده است.

براساس توافقنامه تجارت آزاد سوریه با جمهوری اسلامی ایران، واردات همه فرآوردهای ایرانی به سوریه بدون درنظر گرفتن قوانین ممنوعیت، واردات و قانون حمایت از صنایع داخلی آزاد شد.

براساس این توافق آزاد تجاری، مبادلات تجاری ایران و سوریه که در سال ۲۰١١ در حدود ۳۰۰ میلیون دلار بود، به یکباره جهش کرد، این رقم چند برابر می شود. برآوردها نشان می دهد که این رقم از سال ۲۰١۴ میلادی از مرز سالانه یک میلیارد دلار گذر کرده است.

قدری جمیل در گفت‌وگوی خود با فایننشیال تایمز در ژوئیه سال۲۰١۳ گفته است: در حالی که اقتصاد سوریه به دلیل جنگ داخلی طولانی مدت در این کشور و همچنین تحریم‌های یکجانبه غرب دچار معضلات اساسی شده است، سه کشور ایران، روسیه و چین به کمک سوریه شتافته اند وماهیانه نزدیک به پانصد میلیون دلار از طریق فروش نفت و دیگر خطوط اعتباری به سوریه کمک می کنند. قدری جمیل درهمان حال بر وجود خط اعتباری نا محدودی از سوی ایران برای واردات نفت، کالای اساسی و مواد غذایی به سوریه تأکید کرده است. او گفته که این کمک ها اقتصاد در هم شکسته سوریه را سر پا نگهداشته است.

یاد آور می شویم که قدری جمیل از ۷ ژوئن ۲۰۱۲ به عنوان وزیر تجارت داخلی و حمایت از مصرف‌کننده به کابینه سوریه راه یافت. این وزارت، جایگزین «وزارت اقتصاد و تجارت» در سوریه شد. قدری جمیل همچنین سمت معاون نخست وزیر سوریه در امور اقتصادی را تا اکتبر سال ۲۰١۳ میلادی در سوریه به عهده داشته است. وی یکی از اعضای شاخص مخالفان داخلی حکومت سوریه و از مقامات نزدیک به مسکو است.

حشدالشعبی، بازوی مسلح جمهوری اسلامی برای تثبیت نفوذ در عراق

حشد الشعبی با ١۴۰ هزار نیرو که حداقل ١۰۰ هزار شیعه عراقی تحت نفوذ ایران را در اختیار دارد، بازوی قدرتمند مسلح رژیم اسلامی برای کنترل سرزمین عراق است. نفوذ ایران در عراق تنها نظامی نیست، بلکه سیاسی و مذهبی نیز بوده و از طریق مقامات سیاسی مانند نوری المالکی، و بسیاری از نمایندگان و وزرای کابینه حیدر عبادی و همچنین پایوران مذهبی شیعه تضمین می گردد. شبکه رادیویی اروپای ١ در آخرین روز سال ترسایی ۲۰١۷ گفتگوی گزارشگر این شبکه با حامد السعیدی، سخنگوی حشد الشعبی را پخش کرد. گفتگو ابعاد نفوذ ایران در سیاست عراق را نشان می دهد.

سخنگوی حشد الشعبی در باره نحوه تشکیل این گروه می گوید: هسته اولیه حشد الشعبی از رزمندگانی تشکیل شده که با نیروهای اشغال گر آمریکایی مبارزه کرده اند. این گروه سپس با نیروهای القاعده و پس از آن با نیروهای داعش مبازرزه کرده اند. هدف، پاکسازی عراق و منطقه از وجود نیروهای داعش است. او می گوید: حشد الشعبی پیش تر برای انجام بهینه این مأموریت مراکز آموزشی نظامی دائر کرده است. سازمان حشد الشعبی عراقی است؛ اما برادران ایرانی ما تحت فرماندهی سردار قاسم سلیمانی به ما مشورت های نظامی می دهند و ایران همچنین در برنامه ریزی، امور استراتژیک و تکنیک مورد نیاز حشد الشعبی را یاری می دهد.

ایجاد جمهوری اسلامی در عراق

حامد السعیدی می گوید ١۹ دسامبر گذشته قانون پیوستن حشدالشعبی به نیروهای مسلح امنیتی عراق امضا شد. گزارشگر رادیو اروپ ١ فرانسه می گوید آنچه حامد السعیدی در حال انجام آنست یک فرآیند انقلابی است. حامد السعیدی تأکید می کند: " اهداف ما تنها نظامی نیست، بلکه در برگیرنده پروژه سیاسی برای آینده عراق است." گزارشگر رادیو اروپ ١ فرانسه می گوید: هدف حشدالشعبی ایجاد حکومت اسلامی مطابق مدل کنونی ایران در عراق است.

نفوذ و کنترل سیاسی و نظامی عراق برای ایران هزینه دارد. این هزینه ای است که ایران باید برای حفظ موقعیت هژمونیک خود در عراق پرداخت کند.

مهرداد عمادی اقتصاد دادن و مشاور عالی بین المللی در امور مالی هزینه حضور نظامی جمهوری اسلامی در سوریه و عراق و حمایت های مالی آن از سه کشور سوریه، عراق و حزب الله لبنان را سالانه بیش از ۵‚١۶ میلیارد دلار برآورد می کند. مهرداد عمادی برای برآوردهای خود به گزارش فرستاده ویژه سازمان ملل در این خصوص اشاره می کند.

برای شنیدن جزئیات برآوردهای هزینه حضور نظامی ایران در سوریه، عراق و کمک هایی که رژیم اسلامی هر ساله برای حفظ نفوذ خود در عراق، لبنان و سوریه می کند، همچنین منافع تجاری غیر رسمی که حضور ایران در این کشور برای اشخاص کلیدی این سوداگری منطقه ای دارد، بر روی فایل صوتی بالا کلیک نمائید.

نه تنها پول نفت سر سفره‌های مردم نیامد، برق نیز از خانه ها ربوده شد؛ نگاهی به بحران برق در ایران

همایش اقتصادی"اکس آن پروانس" خواهان جهش اروپا برای استقرار نظام نوین چند جانبه در جهان شد

واردات قاچاق ۳۴ هزار خودرو خارجی به ایران: چه گروه و اشخاصی آن را سازمان داده‌اند؟

چرا علیرغم تهدید ترامپ در خروج از برجام، صادرات نفت ایران در ماه آوریل رکورد زده است؟

بازار جهانی پهپاد و توسعه شتابان تکنولوژی آن: نگاهی به توسعه پهپادهای تهاجمی در ایران

چین با در اختیار‌داشتن ٩۵ درصد منابع فلزات کمیاب، سلطان آینده انرژی در جهان خواهد شد