rfi

در حال پخش
  • آخرین خبر ها
  • RFI فرانسه
تاریخ تازه‌ها
rss itunes

امواج گرما در اروپا به ویژه در فرانسه از اوایل قرن گذشته تاکنون

بقلم علیرضا مناف زاده

در تابستان ۱۹۱۱ تنها در فرانسه ۴۰ هزار تن براثر گرمازدگی جان باختند که ۲۹ هزار تنِ آنان کودک بودند. بدترین موجِ گرما در فرانسه و به طور کلی در اروپا در تابستان ۱۹۷۶ فرارسید. در ماه ژوئن درجه حرارتِ هوا در بعضی شهرهای انگلستان به بیش از ۳۵ درجۀ سانتی‌گراد رسید. در تابستان آن سال مرگ و میر در بیش از ۲۰ شهرستانِ فرانسه ۱۰ درصد افزایش یافت. روی هم رفته بیش از ۶ هزار فرانسوی در آن تابستان از گرما جان سپردند. آنچه گرمای امسال و چند سال گذشته را غیرعادی می‌کند پیاپی بودنِ آن است که اقلیم‌شناسان آن را نتیجۀ گرم شدنِ زمین یا «گرمایشِ جهانی» می‌دانند.

گرمایِ امسال در فرانسه و به طور کلی در اروپا در تاریخِ اقلیم‌شناختیِ این قاره دست‌کم در تاریخ یک‌صد سال اخیرِ آن بی‌سابقه نیست. به عقیدۀ هواشناسان، چنین گرمایی اگر گهگاه یعنی هر از چند سال پیش آید، پدیده‌ای عادی و طبیعی است. آنچه گرمای امسال و چند سال گذشته را غیرعادی می‌کند پیاپی بودنِ آن است که اقلیم‌شناسان آن را نتیجۀ گرم شدنِ زمین یا «گرمایشِ جهانی» می‌دانند و پیش‌بینی می‌کنند که در سال‌های آینده هوا در اروپا و دیگر مناطق جهان از این هم گرم‌تر خواهد شد.

در تابستان ۱۹۱۱ در پنجم ژوئیه موجی از گرما فرارسید و سراسر اروپا را در نوردید، چنان که سه ماهِ آزگار درجۀ حرارتِ هوا از ۳۰ درجۀ سانتی‌گراد پایین‌تر نرفت. در گرمای آن سال تنها در فرانسه ۴۰ هزار تن جان باختند که ۲۹ هزار تنِ آنان کودک بودند. ۱۱ سال بعد، در ماه می ۱۹۲۲ گرمای طاقت‌فرسای دیگری به مدت ۱۰ روزِ پیاپی مردم فرانسه را درمانده کرد. در آن ده روز نیز درجۀ حرارتِ هوا از ۳۰ درجه پایین‌تر نرفت. البته گرمایِ آن سال تلفاتِ چشمگیر نداشت، اما پایانِ آن با باران‌های سیل‌آسا همراه بود که در پاریس و در جنوب غربیِ فرانسه خسارت‌های فراوان به بار آورد.

در تابستان سال ۱۹۴۷ فرانسه سه موج گرما به خود دید. در آن سال از همان آغاز بهار درجۀ حرارتِ هوا به طور غیرعادی بالا رفت. از اواخر ماه ژوئن گرما ناگهان شدیدتر شد. نخستین موج گرما ۲۶ ژوئن فرارسید و تا ۲۸ ژوئن سراسر اروپا را در نوردید. دومین موج از ۲۲ ژوئیه آغاز شد و تا ۴ اوت ادامه یافت و سومین موج ۱۴ اوت به راه افتاد و تا ۲۰ اوت به طول انجامید. بدترین و طاقت‌فرساترینِ آن‌ها دومین موجِ گرما یعنی گرمای ۲۲ ژوئیه تا ۴ اوت بود. در ۲۸ ژوئیه درجۀ حرارتِ هوا در بیشتر شهرهای فرانسه به بیش از ۴۰ درجه رسید. سرانجام، باران‌های تند و سیل‌آسا به آن موجِ گرما پایان دادند، اما خسارت‌های فراوان نیز به بار آوردند.

بدترین موجِ گرما در فرانسه و به طور کلی در اروپا در تابستان ۱۹۷۶ فرارسید. در ماه ژوئن درجه حرارتِ هوا در بعضی شهرهای انگلستان به بیش از ۳۵ درجۀ سانتی‌گراد رسید. در پاریس رانندگان اتوبوس در گرمایی بیش از ۵۰ درجه رانندگی می‌کردند چنان که «مدیریتِ خودگردانِ حمل و نقلِ پاریس» (اِر.آ.ت.پ) مجبور شد اضافه حقوق به آنان پرداخت کند. در آن سال کشاورزان بیش از همه زیان دیدند، زیرا موجِ گرما خشکسالیِ سختی در پی داشت. به گزارشِ هواشناسیِ فرانسه، در تابستان آن سال مرگ و میر در بیش از ۲۰ شهرستانِ فرانسه ۱۰ درصد افزایش یافت. روی هم رفته بیش از ۶ هزار فرانسوی در آن تابستان از گرما جان سپردند.

در تابستان ۱۹۸۳ موجِ گرما در فرانسه از ۹ ژوئیه آغاز شد و تا ۳۱ ژوئیه طول کشید. آن موج در جَنوب فرانسه شدیدتر بود. در آن سال گرمای هوا به ۳۶ درجۀ سانتی‌گراد رسید و در حدود ۴۷۰۰ کشته به جا گذاشت. تنها در مارسِی ۳۰۰ نفر جان باختند.

در تابستان سال ۲۰۰۳ نیز موج گرما در کشورهای اروپایی از جمله فرانسه کشته‌ها به جا گذاشت. آن موج از ۴ تا ۱۸ اوت کشنده‌تر بود و در این فاصله تنها در فرانسه سبب‌سازِ مرگ بیش از ۱۵ هزار تن شد. برپایۀ پژوهشی که در سال ۲۰۰۷ انجام گرفت، در تابستان آن سال ۱۹۴۹۰ تن در فرانسه و ۲۰۰۸۹ تن در ایتالیا از گرما مردند. در سراسر اروپا بیش از ۷۰ هزار تن براثر گرمازدگی جان سپردند. درجۀ حرارت در شهرهای فرانسه مانند تولوز، بُردوُ، مونتوُبان و لیموُژ از ۴۰ درجه فراتر رفت. موجِ گرما در سال ۲۰۰۵ در ماه ژوئن فرارسید و چندی بعد فرونشست. از هیجدهم تا بیست و هشتم آن ماه درجۀ حرارت هوا در بعضی از شهرهایِ جنوب فرانسه از ۳۷ درجۀ سانتی‌گراد فراتر رفت.

سه سال پس از موجِ گرمایِ تابستانِ ۲۰۰۳ گرمایِ طاقت‌فرسایِ دیگری در سالِ ۲۰۰۶ فرارسید که آن نیز در حدود ۲۰۰۰ کشته به جا گذاشت. در آن سال هوا چنان گرم شد که درجۀ حرارتِ آب دریا در مارسِی به ۳۰ درجۀ سانتی‌گراد رسید. موج گرمایِ سال ۲۰۰۶ در ۱۰ ژوئیه آغاز شد و تا ۲۸ ژوئیه ادامه یافت.

در ژوئیۀ سال ۲۰۱۰ نیز گرمایی طاقت‌فرسا سراسر اروپا از جمله فرانسه را درنوردید. روز هشتم ژوئیه در پاریس و در بیشتر شهر‌ها و روستاهای فرانسه درجۀ حرارت هوا از ۳۶ درجۀ سانتی‌گراد فراتر رفت. در تابستان ۲۰۱۰ موجِ گرما بیش از همه به روسیه آسیب رساند. درجۀ حرارتِ هوا در ۳۱ ژوئیه در مسکو به ۳۸ درجه  و در ۷ اوت در سن پترزبورگ به بیش از ۳۷ درجۀ سانتی‌گراد رسید. گرمای سوزان آن سال سبب‌ساز آتش‌سوزی عظیمی در مناطق نزدیک مسکو شد که در آن ۵۲ تن جان باختند. در مسکو میزان مرگ و میر به دو برابر سال‌های پیش رسید.

در تابستان ۲۰۱۵ موجِ گرما از سی‌ام ماه ژوئن آغاز شد و تا اوایل ماه اوت ادامه یافت. در بعضی روزها در بسیاری از مناطق فرانسه درجۀ حرارتِ هوا از ۳۶ درجۀ سانتی‌گراد فراتر رفت. در آن سال تنها در فرانسه در حدود ۳۳۰۰ تن جان باختند.

در سال ۲۰۱۷ موج گرما مانند سال ۲۰۰۵ در ماه ژوئن فرارسید اما چندان دیر نپایید. آن موج از ۱۸ تا ۲۲ ژوئن فرانسه را درنوردید. در ۲۱ ژوئن آن سال درجۀ حرارت هوا به ۲۶.۴ درجۀ سانتی‌گراد رسید. در فرانسه چنین درجۀ حرارتی در ماه ژوئن سابقه نداشت. پیش از آن، تنها در سال ۲۰۰۵ در ۲۸ ژوئن درجۀ حرارت هوا در آن کشور به ۲۶.۱ درجه رسیده بود.

دربارۀ آثار و نتایج گرمای امسال هنوز پژوهش جامعی منتشر نکرده‌اند.