rfi

در حال پخش
  • آخرین خبر ها
  • RFI فرانسه

ایران مجلس خبرگان

منتشر شده در • روزآمد شده در

مجلس خبرگان به سبب عدم موافقت با مراجع تقلید وقت و مخالفت با تشکیل شورای رهبری، آیت‌الله خامنه‌ای را به رهبری برگزید

media
آیت الله علی خامنه ای در دیدار جمعی از خانواده‌های شهدا IRNA

پایگاه تلگرامی مجلس خبرگان رهبری، در پی انتشار بخشی از فیلمِ مذاکرات جلسۀ رای گیری این مجلس در روز ١٤ خرداد ١٣٦٨، توضیحاتی در این زمینه ارائه کرد. در این فیلم که در روزهای اخیر بصورت وسیع در فضای مجازی منتشر شده است حجت الإسلام علی خامنه‌ای پیش از رای گیری با اشاره به عدم مرجعیت خود، بر نداشتن صلاحیت برای احراز مقام رهبری تاکید می‌کند. وی در سخنان خود آشکارا می گوید که در این باره پیش از آن با اکبر هاشمی رفسنجانی که در آن هنگام ریاست مجلس خبرگان را بر عهده داشت گفتگو کرده است. در جلسۀ یاد شده، اکبر هاشمی رفسنجانی با تاکید بر «موقت بودن این انتخاب تا هنگام رفراندم» آنرا به رای می گذارد. چنین به نظر می‌رسد که هدف انتشار دهندگان این فیلم تاکید به عدم صلاحیت آیت‌الله خامنه‌ای در احراز مقام رهبری باشد.


مجلس خبرگان در توضیحات خود یادآوری می‌کند که در آن هنگام اعضای این مجلس وظیفۀ وظیفه داشتند «طبق اصل صد و هفتم قانون اساسی کشور [...] فردی واجد صلاحیت مرجعیت را که دارای بینش سیاسی و توانمندی در اداره کشور باشد به رهبری [برگزینند] و در صورتی که فردی را شایسته این مقام نمی‌یافتند، در قانون این امکان وجود داشت که خبرگان گروهی از مراجع واجد صلاحیت (٣ تا ٥ نفر) را به عنوان شورای رهبری انتخاب کنند تا با هم اداره کشور را به عهده بگیرند».

این مجلس سپس به توضیح تفاوت میان اجتهاد و مرجعیت می پردازد و یادآوری می کند «مجتهد کسی است که توانایی استنباط و فهم احکام دین از منابع فقهی را دارد و می‌تواند حکم دین را در موارد مختلف تشخیص دهد؛ اما مرجع تقلید کسی است که نظریات فقهی خود را در کتابی که معمولا توضیح المسائل نامیده میشود منتشر کرده باشد و در یک کلام علاوه بر اجتهاد، مقلدانی داشته باشد که از او تقلید می‌کنند و وجوهات شرعی خود را در اختیار او قرار می دهند».

بر أساس این گزارش در جلسۀ رای گیری «اکثریت خبرگان مخالف رهبری شورایی بودند» و بنابراین «تنها راه ممکن، انتخاب یک فرد به عنوان رهبر بود». همین گزارش تاکید می کند که «اکثر اعضای مجلس خبرگان که همگی مجتهد [بودند] هیچکدام از مراجع تقلید آن زمان را دارای صلاحیت رهبری ندانستند».

این چنین بود که «تنها راه، رای گیری برای رهبری افرادی بود که گمان می‌رفت صلاحیت این منصب را داشته باشند». بگزارش پایگاه تلگرامی مجلس خبرگان، این مجلس در آن زمان با اتکا به نامه‌ای از آیت‌الله روح‌الله خمینی بتاریخ ٤ اردیبهشت ٦٨، که در آن «گروهی بیست نفره را برای اصلاح و بازنگری قانون اساسی تعیین» شده بود، تصمیم گرفت شرط مرجعیت را نادیده بگیرد. آیت الله خمینی در این نامه نوشته بود «در مورد رهبری، [...] باید فردی را انتخاب کنیم که از حیثیت اسلامی‌مان در جهان سیاست و نیرنگ دفاع کند. من از ابتدا معتقد بودم و اصرار داشتم که شرط «مرجعیت» لازم نیست. مجتهد عادل مورد تأیید خبرگان محترم سراسر کشور کفایت می‌کند.»

باید یادآوری کرد که مجمع بازنگری واصلاح قانون اساسی پس از آن شرط مرجعیت را به اجتهاد تغییر داد. به این معنا انتخاب حجت‌الإسلام علی خامنه‌ای در آن زمان بر تغییر قانون سبقت گرفت.